24.4.17

Going in Style

kritika originalno objavljena na Monitoru
2017.
režija: Zach Braff
scenario: Theodore Melfi (prema priči Edwarda Cannona)
uloge: Michael Caine, Morgan Freeman, Alan Arkin, Ann-Margaret, Christopher Lloyd, Matt Dillon, John Ortiz, Peter Serafinovitz, Joey King, Maria Dizzia, Siobhan Fallon Hogan

Može li običan čovek, vredan radnik, dobar otac i sve što već ide ostariti dostojanstveno? Na postati predmet sprdnje mlađim, tehnički pismenijim, snažnijim i izdržljivijim generacijama? Ne biti na teret društvu jer je za života ipak zaradio dovoljno? Ne biti žrtva prevare i pohlepe? Lečiti se od bolesti i mentalnom kondicijom se izboriti protiv demencije? Odgovor na sva ta pitanja u današnjem trenutku bio bi: teško. Ali je zato moguće otići u velikom stilu, učiniti nešto, opljačkati (lopovsku) banku, obezbediti sebe za života i potomke posle smrti. Jer šta star čovek može izgubiti kada zatvor znači besplatan smeštaj, hranu i zdravstvenu zaštitu?


Going in Style televizijskog glumca i povremenog reditelja Zacha Braffa je priča o trojcu takvih staraca koji nemaju šta da izgube. U pitanju je “remake” istoimenog filma iz 1979. godine u režiji Martina Bresta i sa, sada već odavno pokojnima, Georgeom Burnsom, Artom Carneyem i Leejem Strasbergom u glavnim ulogama, odnosno oba filma su ekranizacije iste priče Edwarda Cannona. Trio penzionera ovde igraju Michael Caine, Morgan Freeman i Alan Arkin, dok se u sporednim ulogama pojavljuju jednako vremešni Christopher Lloyd i nekadašnja lepotica Ann-Margaret. Jasno, glumačka postava je i najjači adut filma.
Problemi se, međutim, skrivaju drugde. Za film sa takvim naslovom, ispostavlja se da problem nije toliko u odlasku koliko u polasku, jer nas scenarista Melfi i reditelj Braff tokom prve polovine filma isključivo upoznaju sa likovima, njihovim karakterima, obiteljskim i socijalnim situacijama, trudeći se iz petnih žila da nam dokažu kako oni nisu i nikada nisu bili kriminalci, već obični, pristojni ljudi koje je sistem sažvakao i ispljunuo. Nakon toga se taj socijalni aspekt priče zamenjuje komičnim, upoznavanjem sa profesionalnim kriminalcem u svojstvu konsultanta (Ortiz), jednom prilično nesmešnom pljačkom prodavnice i montažnom sekvencom pripreme na pljačku banke.

Njih trojica su simpatični sami po sebi. Joe (Caine) izdržava kćerku i unuku, a zbog gubitka penzije može izgubiti kuću, pa je pokretač akcije. Willie (Freeman) novac želi kako bi pred smrt mogao češće posećivati svoju familiju koja živi daleko od Brooklyna. Arkinov Al je njegov klasičan lik starog cinika čiji je motiv jedino osveta onima koji su ga prevarili, dok u privatnoj sferi Annie (Ann-Margaret) prilično brzo topi njegovu ledenu fasadu. Najbolji i najzabavniji deo filma su upravo prepucavanja između njih trojice u kojima nema šala o viagri, kakvoći stolice ili tehnološkoj nepismenosti, već im Melfi svojim pisanjem čuva dostojanstvo. Šteta da nemamo i više takvih scena.

Takođe, i stil je, makar pristojan, daleko od savršenog. Razlog tome je hollywoodsko igranje na sigurno i “feel-good” osećaj do te mere da film postaje i ostaje prilično “vanilla”. U tome ne samo da se gubi oštrica socijalne kritike i pozadinski detalji koji bi potencijalno bili zanimljivi (recimo, otkud to da je Britanac Joe radni vek proveo u brooklynskoj čeličani), nego i likovi poput Annie, senilnog Miltona (Lloyd), Joeovog “niškoristi” bivšeg zeta (Serafinovitz) ili konobarice Mitzi (Fallon Hogan) ostaju nerazvijeni dalje od naglašene ekscentričnosti. Takođe, “caper” zaplet sa pljačkom je prilično standardan, premda Matt Dillon sasvim solidno igra federalnog agenta koji ih juri, a detalj sa “Rat Pack” maskama je simpatičan.
  Od Theodora Melfija smo na ovu temu možda više očekivali nešto provokativniji, a opet relativno topli tretman kakav smo videli u njegovom St. Vincentu, ali njegov hollywoodski stav je sasvim u skladu sa njegovim poslednjim filmom Hidden Figures koji je i pokupio nekoliko nominacija za Oscare. Sa druge strane, Zach Braff nije jak autor i teško može iskočiti iz televizijskog miljea u kojem je kao glumac ponikao. Rad sa glumcima mu je jača strana, ali od manirizama iz sveta “sitcoma” teško može pobeći.

U konačnici, Going in Style je pristojan i umereno zabavan film koji ne dobacuje do svog potencijala. Možda nije fer, ali je neizbežno uporediti ga sa originalom iz 70-ih. Razlika je u tome da nam Brest nije “nabijao” koliko su starci pošteni i pokušao da nas po svaku cenu razgali. Njegovo polazište je bilo drugačije, trio se upustio u pljačku banke da prekrati dosadu i pobegne od života kao čekanja na smrt, da bi usput ukazao i na probleme starenja, ali i sve težu socijalnu situaciju u Americi. Melfi i Braff kreću od toga i ne idu dovoljno u dubinu. Za utehu nam je da smo barem gledali dobre glumce, da su nas oni počastili svojim prisustvom i talentom iako bi, za razliku od svojih likova, mogli komotno uživati u penziji.

23.4.17

A Film a Week - The Model

When it comes to watching and rating movies, the question is not “what is it about?”, but “how is it about?”. Since most of the stories have been told before and are being re-told, the issue here is if there is at least a trace of originality and if it works at all. And that is the lesson which Danish filmmaker Mads Matthiesen, the decorated director of Sundance-awarded film Teddy Bear, will learn the hard way with his second feature The Model.

The titular character is Emma, played by a real-life model Maria Palm who comes from a Danish small town to Paris with her dream to walk the catwalk for Chanel during the Fashion Week. Aside of her dream, she has little: a shady agency representation and a room that she shares with another model named Zofia (also played by a real-life model, Charlotte Tomaszewska). She botches her first job, but when she meets Shane (British actor Ed Skrein stuck at some point on his way to stardom), the photographer who sent her home, this time in a more relaxed clubbing atmosphere, two of them start a relationship that propels her up in the business.

The problem with Emma is, however, that she is still a kid with no idea how things work in reality. Sure, she is good looking in the fashion business sense of the term and she seems mature, but her camera personality (self-confident on the verge of being bitchy) is just a facade. Once she makes a wrong move, she will become the victim of the cutthroat business fed by girls, but ruled by men and at the same time the intrigue other girls are using in their own fight for better position in the fashion world...

There are many films about competitive businesses of sorts. Sports, ballet, music business, movie business, finance, fashion, show-business, pornography, you name it. Also, the naïve newcomer as the protagonist and our viewpoint is a trope. Whiplash, Black Swan, Showgirls and many other films tell the same story. Heck, last year’s The Neon Demon by Nicolas Winding Refn even covers the same ground with the same morale behind it.

The problem with The Model is that Matthiesen’s film is a complete lackluster. It is badly written and riddled with clichés, shot in a wrong bluish palette which makes Paris as interesting as any no name city and directed in an unispiring manner. Sure, there is some voyeurism and a lot of (small) tits and asses to keep the enthusiasts’ eyes on the screen, and even some glimpse to the glamorous items of haute couture. But even when an interesting topic incidentally occurs, like the debate about the different standards of “pretty” and “weird” in the fashion and the everyday world, Matthiesen and his co-writers go around it to the next plot point.

There are hardly any nice touches in this drab and flat cautionary tale. The best thing is that the director took some risks casting a non-professional actress for the leading role and it payed off, since Maria Palm has that empty look of the confused newcomer. On the other hand, the same approach didn’t work for the under-developed Zofia because Charlotte Tomaszewska lacks the acting knowledge and experience to fill in the blanks and make her character compellingly manipulative. The other characters are just one-dimensional plot-drivers. Shane also, there is not a slightest hint why would Emma fall for him (well, aside of the actor’s movie star looks) as there is no clue is it a smart career move by her or just her plain naivety.


The problem is that we stopped caring a long time ago. About Emma, about any other character, about fashion, about business, about Paris, about The Model.

22.4.17

Deepwater Horizon

2016.
režija: Peter Berg
scenario: Matthew Michael Carnahan, Matthew Sand (prema članku Davida Barstowa, Davida Rhodea i Stephanie Saul)
uloge: Mark Wahlberg, Kurt Russell, Gina Rodriguez, John Malkovich, Kate Hudson, Ethan Suplee

Televizijski i filmski producent i reditelj Peter Berg očito voli da uzima istinite događaje kao inspiraciju za svoje filmove. Njegov prethodni film Lone Survivor (sa sve “spoilerom” u naslovu) bavio se stvarnim incidentnom u Afganistanu, naredni Patriots Day se bavi bombaškim napadom tokom maratona u Bostonu. Negde između se udenuo, možda čak i neplanirano (barem kada je reč o režiji za koju je bio viđen J.C. Chandor) Deepwater Horizon koji se bavi nesrećom na naslovnoj naftnoj platformi iz 2010. godine i u manjoj meri ekološkom katastrofom koja je usledila i zbog koje su i platforma i kompanija u čijem je ona bila vlasništvu, British Petroleum, izašle na loš glas.


Odmah da razbijem prevelika očekivanja. Ako mislite da se radi o detaljnoj doku-drami koja tematizira i poslovanje kompanije i propuste usled kojih je do nesreće došlo i samu katastrofu i njene posledice po eko-sistem ili ekonomiju priobalnog pojasa i sudski epilog celog sranja, na krivom ste tragu jer Berg nije takav tip reditelj. Ovo je film katastrofe u dva čina, sa ne baš potrebnim prologom koji uvodi tehnički žargon koji dominira prvim činom i nakalemljenim epilogom u kojem autor(i) pokušava(ju) sažeti sve posledice sa neizbežnim fotografijama stvarnih aktera i događaja, te karticama teksta. Između prologa i epiloga stoje dve veće celine: 1) upoznavanje sa situacijom i likovima, te 2) sama katastrofa i borba za preživljavanje likova koje smo prihvatili kao naše.
Naš protagonista je Mike Williams (Wahlberg), šef održavanja elektronike na platformi kojom upravlja Jimmy (Russell) koji je, pak, u stalnom sukobu sa predstavnikom kompanije Vidrineom (Malkovich). Stvar je u tome da ispitivanje terena kasni, a kompanija gleda da “iseče krivine” i uštedi koji dolar, što dovodi do katastrofe usled nedostatnih testova pritiska. Osim toga, upoznaćemo nakratko još ponekog od zaposlenika na platformi od kojih ćemo možda zapamtiti poneko TV lice (odnosno njušku koju smo verovatno videli u nekoj seriji) i Ginu Rodriguez koja igra jedinu ženu u inače muškoj škvadri i to samo zbog očitog razloga. Osim toga, imamo i Mikeovu ženu Feliciu (Hudson) koja, osim što služi da pokaže kako naš junak ima i normalan život van platforme, jednom kad se eksplozija dogodi ide okolo kao muva bez glave i zove policiju, vatrogasce i obalsku stražu da bi primila loše vesti.

Wahlberg koji je odigrao i glavnu (naslovnu) ulogu u Bergovom prethodnom filmu, ima ono nešto da može postati generički “naš čovek”: deluje dovoljno žilavo, a opet nije sirovima, dovoljno pametno, a opet ne kao mudroser, i dovoljno je “hollywoodski” zgodan, a opet nekako običan. Koliko bi Jimmy bio zanimljivi lik za praćenje i zbog svoje pozicije i zbog zabeleženog smisla za humor i fascinantne radne etike, toliko je i Kurt Russell bolji glumac od Wahlberga, ali Jimmy ostaje tek nešto više od obične epizode. Jedina intervencija u klasičan izraz filma katastrofe je to što osim stihije imamo i ljudskog negativca kojeg sa guštom igra John Malkovich (doduše nikako ne uspevajući da “ubode” južnjački akcenat koji ostaje u svakom trenutku karikaturalan), ali kad se katastrofa dogodi, on potpuno ispada iz fokusa. Šteta dobrog negativca.
Sama katastrofa i ono što sledi, pa, ima svoje momente, da tako kažem. Za pohvalu je odustajanje od CGI efekata čija bi inflacija izgledala verovatno tragikomično. Berg se umesto toga odlučio za staru dobru pirotehniku i dizanje verne replike platforme u zrak. On to voli, to ga zabavlja i to, hajdemo reći, ume da napravi, pa su mu eksplozije i ovde jača strana. Inače, dramaturgija u toj situaciji je klasična, junak spasava ostale demonstrirajući skoro super-herojske moći. Berg ne doprinosi ugođaju skoro nimalo, oslanjajući se na ludački brzu montažu i hektični “shaky-cam” u čemu se gubi i ono malo karaktera što je u prvom činu nabačeno likovima.

Druga stvar za pohvalu nema baš puno veze sa filmskim stvaralaštvom. Berg, naime, zauzima stav i ne boji se da ga demonstrira, pa čak i da upre prstom na krivca i da osnovano pretpostavi zašto je to tako. Čestitke, iako nam time ništa novo ne otkriva. Samo, to je smer u kojem je Deepwater Horizon kao film mogao krenuti, a nije zbog umetničkih ograničenja svog autora. Deepwater Horizon je mogao biti ekspoze na set povezanih, a važnih tema, ali je samo film katastrofe. Možda je fanovima i to dovoljno, ali meni nešto fali, pa fali...

21.4.17

The Love Witch

2016.
scenario i režija: Anna Biller
uloge: Samantha Robinson, Gian Keys, Laura Waddell, Jeffrey Vincent Parise, Jared Sanford, Robert Seeley, Jennifer Ingrum

Ženska jednakost ili superiornost je cilj, a feminizam je borba, odnosno put do tog cilja. Jako pojednostavljeno rečeno, ali neka bude tako. Materijala na tu temu ne manjka, od biografskih i istorijskih drama, preko brošura, pamfleta i izjava, pa do modernih studija skrivene nejednakosti, njenih uzroka i posledica. Sve vreme, naravno, govorim o filmskoj umetnosti. Probajmo to obrnuti, ali ne preko šovinizma kao očite, ali ne baš pametne kontre koja je, doduše, iščezla u svom nepatvorenom obliku, ali se sačuvala u onom kriptičnom. Uzmimo, dakle, feminizam i njegove metode, pa čak i radikalnu ideju o ženskoj nadmoći i upregnimo ga ka cilju koji se nalazi na drugom polu spektra. I dobićemo The Love Witch, sadržajno i stilski izuzetno zanimljiv film čiji scenario, režiju, produkciju, montažu, scenu i kostim potpisuje Anna Biller.


Naslovna junakinja Elaine (igra je aristokratski prelepa Samantha Robinson) je nekada u prošlosti bila ostavljena, što pripisuje svojem nekadašnjem izgledu i manirima, pa je rešila da započne novi život sa novim prioritetima. Kao već “diplomirana” veštica, ona ne želi zavladati svetom ili makar samo muškarcima (što joj i ne bi bilo teško, imajući u vidu njenu figuru), već čeka famoznog princa na belom konju kojeg će usrećiti kako najbolje zna i ume: svojom uređenošću, uređenošću prostora, kuhinjom, striptizom pa i seksom. Ali nije zgoreg i potencijalnu žrtvu pomalo napiti ljubavnim napitkom. Sve osim poslednjeg dela će zdušno ispričati svojoj novoj stanodavki (Waddell) i to, gle čuda, pre nego što njen muž uđe u žensku viktorijansku čajdžinicu gde njih dve razgovaraju. Jadnik i ne sluti koliko može da se uplete...
Začkoljica je, međutim, u tome što muškarac mora biti onaj pravi, a ne neki pizdun koji će se “navući od jednog fiksa”, pa onda cmoljiti i plakati za još sve dok ne padne u depresiju i crkne. Depresije i crkavanja će našu vešticu dovesti pod lupu policije i naročito detektiva (Keys), komično četvrtaste vilice koja ide uz ne tako komičnu nedotupavnost i ničim opravdani frajerski stav. Možda je on baš onaj pravi...

Naravno, glavni zaplet će se preplitati sa pozadinskim u kojem upoznajemo kult čiji je Elaine član, a tim kultom, gle čuda, upravlja muškarac (Sanford) verovatno sa zadnjim namerama. Poruka je prilično jasna: kada je reč o jednakosti i borbi za istu, stvari nisu crno-bele i nije lako odmah razlučiti pristalice i protivnike. Siva zona između, taj neki feminizam pod muškom kontrolom i ženskom auto-cenzurom, retko je predmet filmova, a zapažanja Anne Biller usled mentalne gimnastike oko postavke priče su ingeniozna, pronicljiva i sveža.
Zaplet i ideje kojima se Anna Biller u filmu bavi svoju punu snagu dobijaju tek kada ih se amplificira stilom koji evocira period kontra-kulturnih filmova iz druge polovine 60-ih, sa sve namernim greškama u kontinuitetu i šlampavom pozadinskom projekcijom. Žanrovski, tu ima i melodrame i horora i komedije i fantazije (uostalom Elaine je muška fantazija, toliko je nestvarna), i trilera i trasha i okultizma i aktivizma i burleske i lake erotike, dakle svega čudnog i kultnog, od Rogera Cormana do Russa Meyera. Sve to je snimljeno u paleti živih, visoko saturiranih boja i raskadrirano na statične ili blago pomične kadrove koji se ritmično smenjuju.

Da godina proizvodnje nije navedena u naslovu i da autorica ne ostavlja namerno neke štrčeće detalje sadašnjeg vremena (recimo savremene automobile) u drugim-trećim planovima kadrova u eksterijeru, The Love Witch bi mogao proći kao jedna od onih izgubljenih pa pronađenih filmskih relikvija. Ovako više deluje kao elaborirani fetiš na tragu “50’s household” u koji su likovi nekako usisani. To u suštini ne treba da čudi imajući u vidu da je tokom cele svoje stvaralačke karijere kao kompletna autorica (ili nešto najbliže tome u današnjoj kinematografiji) Anna Biller imala fiksaciju upravo na period. Njen dugometražni prvenac Viva (2007) svojom se tematikom otkrivanja boemije, slobodne ljubavi i svingeraja u vreme vrhunca hippie pokreta još više slaže sa stilom, ali The Love Witch stavom podiže uloge. Filmu se može zameriti da je za nijansu predug i da neke od scena ne udaraju onoliko jako koliko bi morale, ali radi se tu o jednom vrlo smišljenom i dorađenom umetničkom delu.

20.4.17

Little Men

2016.
režija: Ira Sachs
scenario: Ira Sachs, Mauricio Zacharias
uloge: Theo Taplitz, Michael Barbieri, Greg Kinnear, Paulina Garcia, Jennifer Ehle, Alfred Molina, Talia Balsam, Mauricio Bustamante

Little Men dolazi kao treći neformalne, tematski ovlaš povezane trilogije Ire Sachsa i ko-scenariste mu Mauricia Zachariasa, nakon gay romanse Keep the Lights On (2012) i dramedije starijeg gay para u potrazi za stanom Love Is Strange (2014). Iskrenost, odnosno skrovitost u vezama i odnosima, okruženje New Yorka i diskretniji ili očitiji gay kontekst jesu odlike većine Sachsovog opusa, ali u poslednja tri filma sve veću pažnju zaokupljaju one životne, čak i banalne teme poput novca ili stanovanja koje služe kao pokretači cele situacije.

Odmah moram priznati da mi se Love Is Strange više svideo po detaljima, nego u celini i da sam ostao razočaran što sam umesto filma o specifičnoj temi podivljalog tržišta nekretnina dobio u suštini standardni gorko-slatki indie. Jednako tako, nisam puno očekivao ni od Little Men koji se u nešto izmenjenom obliku oslanja na najslavniji izmišljeni tragični par, odnosno na Romea i Juliju.

Dakle, opet imamo klince, samo su još mlađi i obojica su muškarci. Takođe, ono što se odvija između njih je više prijateljstvo nego čak i platonska ljubav, premda postoje naznake da se barem kod jednog od njih dešava “buđenje”. A njihove familije nisu klasično zavađene i u nekakvom ratu, već imaju sasvim običan poslovni spor oko najamnine za lokal u kući. A to nas opet dovodi do nekretnina, džentrifikacije i klasnih razlika, što je sve tema itekako vredna pažnje filmskih autora.

Sachs se jako dobro snalazi sa glumcima, a naročito ima žicu da pronađe prave face za ulogu. To se naročito vidi na primeru klinaca, povučenog Jakea (Taplitz) koji je očito umetnički tip i njegovog novog (verovatno prvog) najboljeg druga Tonyja (Barbieri) koji je komunikativan i prodoran, pa želi da postane glumac i čini se da ide u pravom smeru. (Scena sa vežbom ponavljanja koja se pretvara u duel u vikanju između njega i stvarnog instruktora Mauricia Bustamantea je genijalna.) Sjajan je izbor i Grega Kinneara, jednog od onih glumaca koje znamo odnekud, ali ne znamo tačno otkud, za ulogu upravo sredovečnog glumca koji se nije probio dalje od off-off-Broadwaya, pa u suštini živi na ženin (Ehle) račun. Meni do sada nepoznata Talia Balsam odigrala je vrhunsku ulogu u suštini bezosećajne glumčeve sestre koja jednostavno hoće svoj deo nasledstva. A sjajna čileanska glumica Paulina Garcia (nagrađena Srebrnim Medvedom za naslovnu ulogu u filmu Gloria 2013. godine) briljira kao imigrantkinja koja misli da je povlaštena renta njeno pravo zbog prijateljskog odnosa koji je imala sa prethodnim, pokojnim vlasnikom.


Istini za volju, Sachs vuče ekspoziciju i upoznaje nas sa likovima skoro do polovine filma, pa tek onda dolazi do zapleta, što je znak za uzbunu. Ali ispostavlja se da to i nije problem jer nam gotovo usput uspeva izložiti situaciju, pozicije odraslih i svu divotu dečijeg prijateljstva. Argument stoji da je priča u suštini tipska i tanka, te da je poruka kako se odrasli vode svojim interesima i u tome zanemaruju interes dece koja usput stradaju pomalo očigledna, ali Little Men je film koji je urađen kako treba.

19.4.17

Henry Gamble’s Birthday Party

2015.
scenario i režija: Stephen Cone
uloge: Cole Doman, Joe Keery, Pat Healy, Elizabeth Laidlow, Daniel Kyri, Meg Thalken, Patrick Andrews, Francis Guinnan, Kelly O’Sullivan, Mia Hulen

Scena kojom Stephen Cone, sin evangelističkog pastora, indie reditelj i humanista, otvara film je za pamćenje jednom kada prevladate čuđenje. Nakon prvih par kadrova pod uglom od 90 stepeni daju nam dvojicu mladića koji razgovaraju o ženskama, svojim školskim drugaricama. Kada Cone raširi plan, otkrivamo da njih dvojica leže u istom krevetu i pod istim pokrivačem. Kako priča o ženskama postaje sve seksualnija, njih dvojica se bacaju na masturbaciju. Svako svoj, ali opet scena zrači homoerotikom.


U nekom drugom svetu, obojica bi mogli poslati pismo sadržine “Moj najbolji drug i ja zajedno drkamo ispod pokrivača, doduše razmišljajući o curama. Jesmo li svejedno pederi?” i za barem jednog od njih bi to moglo biti spasonosno u smislu otkrivanja i još više od toga mirenja sa vlastitom seksualnošću. Ali u svetu u kojem su naslovni junak i slavljenik (Doman) je pastorov sin, a Gabe (Keery) je njegov najbolji drug iz crkve, pa će incident prećutati, sići zajedno na doručak i sa ostatkom Henryjeve porodice, ocem Bobom (Healy), majkom Kat (Laidlow) i sestrom Autumn, svi se uhvatiti za ruke i pomoliti pre obroka.
Ostatak radnje odvijaće se u toku dana i večeri i u slavljeničkom okruženju. Dolazi društvo iz škole i iz crkve i između njih se uspostavlja skoro striktna segregacija. Posebnu ulogu u toj podeli zauzima crni dečko Logan (Kyri), “sumnjiv” i zbog svoje rase i zbog svog držanja iz kojeg se može pročitati seksualna orijentacija. Dolazi društvo odraslih iz kongregacije, udovica i njen manično-depresivni sin, tip koji izgleda kao nadzornik u hrišćanskom kampu i njegova lagano trudna žena. Dolazi familija, žovijalni deda, takođe sveštenik, baba koja mrači prepričavajući vesti sa televizije i mlada tetka koja bi drage volje išla sa mladima u bazen, ali kao zakovana sedi sa strcima. Autumn dovodi svoju drugaricu koja baca farove na Gabea, ali se nepozvan pojavljuje i njen bivši dečko.

Mladi se zabavljaju, stari čavrljaju, hrana se smenjuje kao na tekućoj traci. Čak se i vino toči u šoljice za čaj i kafu. Kada baba zgranuto shvati šta je unutra, svima upućuje prekorne poglede. Deda lakonski odgovara da je i Isus pio. Majka očito pati zbog nečega, ali pred masom ljudi namešta svoje najbolje lice... Zabava, opet, nije lakomislena i besmislena, veselje se ritmično smenjuje sa melanholijom i nedoumicama, a sve ostaje u granicama relativne pristojnosti: i sreća i tuga i spetljavanje i razmimoilaženje.

Henry je na pragu da otkrije nešto o sebi što će iz temelja poljuljati njegov svet u kome se mrzi greh, a voli grešnika. Iako je to “njegov” film, ni ta spoznaja nije propraćena izjavom, već prolazi u relativnoj tišini, zbunjenosti i kontemplaciji. To važi i za ostale brojne pod-zaplete koji češće otvaraju pitanja nego što daju odgovore koji, opet, i kad ih ima, nisu baš konkluzivni. Svaki lik je tretiran dostojanstveno, svaki je kompleksan i svaki će dobiti svoj par minuta krupnih kadrova.
Stephen Cone ima osećaja za detalje. Tako ćemo videti znak krsta na vrlo otkrivajućem bikiniju jedne “crkvene” curice, a među poklonima koje Henry dobija će se naći i hrišćanski priručnik za život i ploča Duran Durana kao softiciranog pop-sastava sa hiper-seksualiziranim tekstovima, pa i DVD sa filmom Gregga Arakija. Henry Gamble’s Birthday Party bi mogao biti uparen sa nekim filmovima iz opusa ovog autora, najviše sa Kaboom, što zbog miljea, što zbog perceptivnosti autora.

Samo što im je filozofska perspektiva drugačija, pa umesto Arakijevog nihilizma imamo Coneov humanizam. To nema veze toliko sa religijskom orijentacijom filma, koliko sa temom koja zaokuplja Conea kroz karijeru: odnos dogme, Biblije i propovedanja o moralu kao teorije i karnalnih želja kao prakse. To čak nema toliko veze ni sa seksualnom orijentacijom pojedinačnih likova, jer je telesnost (pa kakva god) na udaru dogme. Sa time se, videli smo, muče po filmovima, pa kako neće klinci.

Sve u svemu, Henry Gamble’s Birthday Party je film koji poteže zanimljive teme i tretira sa posvećenošću. Što se samog filmskog jezika tiče, to je već stvar ukusa. Odsustvo velike teme će nekome smetati, ali nije ništa neobično za indie kinematografiju da filmovi budu “slice of life”. Preporuka.

18.4.17

Too Late

2015.
scenario i režija: Dennis Hauck
uloge: John Hawkes, Dichen Lachman, Crystal Reed, Brett Jacobsen, Rider Strong, Dash Mihok, Vail Bloom, Robert Forster, Jeff Fahey, Natalie Zea, Joanna Cassidy

Nemoguće je otkriti tajnu uspeha nečega tako revolucionarnog kao što je to bio film Pulp Fiction Quentina Tarantina koji je otvorio novo poglavlje i u filmskoj umetnosti kao takvoj i u postmodernizmu uopšte. Jer teško je nabrojati šta je sve taj jedan film inovirao, razorio, uspostavio ili iz korena promenio. Od klasične dramske strukture u tri čina i hronološkog izlaganja, do unikatnog uličnog rečnika, heroin chica koji iz sveta visoke mode prelazi u stvarni život i stila kojim dominiraju dugi kadrovi izuzetno pokretne, a opet savršeno kontrolirane kamere, sve se u Pulp Fiction činilo novim i svežim, čak i kad to istorijski nije bio slučaj. Kombinacija je jedinstvena i zato film za 22 godine nije ostario ni dana.

Međutim, problem sa filmovima koji tako glasno odjeknu i u stvaralčkim krugovima i u pop-kulturi je taj da će se za njima pojaviti klonovi koje po pravilu rade autori koji nisu ni blizu Tarantinovog nivoa pa ne shvataju da je tajna uspeha upravo u neponovljivosti formule. Drugi, posebno drski, pokušaće da viđeno dignu na novi nivo i ljosnuti sa visine dupetom o zemlju. Jedan od takvih je i Dennis Hauck, a njegovom dugometražnom prvencu Too Late se mora priznati hrabrost koja je, na moju veliku žalost, sama sebi cilj.

On od Tarantina preuzima vizuelni stil koji emulira eksploatacijske filmove 70-ih, snimanje na 35 mm traci, generalno noir zaplet o “izgubljenom” detektivu (Hawkes) koji pokušava da pomogne izgubljenoj devojci (Reed) koja je, pak, videla nešto što nije smela i konstrukciju koja se ne drži klasične strukture niti hronološkog sleda događaja. Međutim, u dvema stvarima pokušava da ga prevaziđe: svih pet činova koliko ih ima su zapravo manje ili više neprekinute kadar-sekvence, a dijalog, iako ne toliko “edgy” pokušava da učini još sočnijim.

To ne radi na nekoliko nivoa, a razlog tome je artificijelnost. Prvo, replike su toliko duge i pseudo-dubokoumne da više podsećaju na monologe namenjene publici, a ne na razgovor između likova. Utisak koji takvo pisanje ostavlja je da je autor klinac sa akademije fasciniran filmom i teatrom, ali nesposoban razlučiti izražajna sredstva jednog i drugog medija. Kao konačna žrtva tu padaju glumci koji te “kobasice” teksta teško savladavaju, posebno u kadar-sekvencama. John Hawkes se još drži odlično, a njegov tempo uspevaju da isprate još Crystal Reed i Dichen Lachman koja igra klišeiziranu striptizetu sa zlatnim srcem i “no bullshit” stavom, te donekle veteranka Joanna Cassidy čija je uloga neznatno mala, dok se ostali muče i ne snalaze.

Uopšte ne ulazeći u razvijenost priče i njenu nemogućnost da parira Pulp Fictionu, tamošnjim obratima i promenama perspektive, drugi ograničavajući faktor koji vezuje i potapa film su upravo neprekinute kadar-sekvence koje su same sebi svrha. Da bi njih ispoštovao, autor će, recimo, uvesti lika koji sedi na drvetu bez ikakvog razloga ili će raditi nemoguće zoomove i švenkove koji bi možda bolje izgledali na digitalnom formatu, dok ovde ostaju skoro amaterski prljavi, ili će posegnuti za deljenjem ekrana umesto da napravi rez tamo gde scenario koji je sam napisao od njega to traži.


Ne kažem, ima to svojih momenata. Na trenutke sve deluje jako kinetično i aktivno iako likovi uglavnom samo govore i govore, a vrlo malo delaju. Može se tu pronaći i nešto poetičnosti, nostalgije za vremenom “drive-in” bioskopa i amaterskih boks-mečeva na otvorenom, pa čak i posveta klasičnim filmovima iz zlatnog doba Hollywooda. Takođe, scena golotinje Vail Bloom od struka naniže po minutaži prevazilazi onu čuvenu scenu sa Julianne Moore u Short Cuts. Ali konačni rezultat obeležava višak predvidljivosti uz, paradoksalno, manjak koherentnosti, pa Too Late postaje i ostaje više ne baš uspela stilska vežba nego konkretno filmsko delo.