28.6.17

It Had to Be You



2015.
režija: Sasha Gordon
scenario: Sasha Gordon, Levi Abrino
uloge: Cristin Milioti, Dan Soder, Haley Feiffer, Mark Gessner

Znamo da su romantične komedije vrlo retko zapravo romantične i još ređe komične. U suštini, dobro smo prošli ako su barem makar malo zabavne. A kad ubodu dozu realnosti i životnosti, makar u sferi pitanja i tema koje postavljaju, to je kao da smo dobili na lutriji. Iako i pored nekoliko inovativnih intervencija glede ritma i humornih referenci na filmske i televizijske romantične standarde It Had to Be You nije baš toliko originalan film da će pokrenuti nekakvu revoluciju u žanru, makar je dovoljno zabavan i šašav na način koji možemo percipirati kao iskren.

Deo šarma uspeha možemo pripisati njegovoj zvezdi, uglavnom televizijskoj glumici Cristin Milioti (How I Met Your Mother). Ona igra Soniu, tridesetogodišnju kompozitorku džinglova za reklame koja vodi boemsko-hipsterski život pun trendy anksioze sa svojim trezvenijim dečkom Chrisom (Soder). To jest, sve dok on ne predloži brak, što će od veza fobičnu i ultimativno u sebe nesigurnu Soniu gurnuti u pakao anksioze, a njihovu do tada stabilnu vezu staviti pred test. Red konsultacija sa uparenim zajedničkim prijateljima (Feiffer, Gessner) i jedan Sonjin ne baš uspešan romantični solo izlet u Rim, ona će se ponovo naći pred zidom i pitanjem na koje treba odgovoriti: je li konačno zadovoljna svojom vezom, ako već nije svojim životom, da bi se nekome do kraja posvetila.

Znajući kompozitorski background Sashe Gordon kojoj je ovo prva režija u dugometražnom formatu, moguće je pretpostaviti da film ima autobiografsku crtu, možda tek malo hipsterski doteranu, ali nikako hvalisavu, što je jedna od pozitivnijih strana. Cristin Milioti deluje prikladno neurotično i životno neuredno za takvu ulogu i u nju uskače do kraja, što radi svoj posao čak i u naraciji kao ultimativnom dramaturškom pomagalu. Poneki flashback tamo i ovamo, uz sarkastične snolike scene svakako oživljavaju ritam, a aluzije na klasične filmove poput Roman Holiday i zajebancije na temu Sex and The City i Eat Pray Love nude faktor zabave. Negde pred kraj je moguće osetiti čak i malo klasičnog “woody-allenovskog” maničnog štiha iz autorovih ranijih do srednjih filmova više sa simpatijom nego sa nekim ironijskim odmakom.

Ono što, međutim, fali su ostali likovi koji su u najboljem slučaju lutke. Njene prijateljice, iako su famozna četvorka (standardni “trope” rom-com filmova i serija) nisu čak ni to. Čak je i Chris pasivan do granice dosade. Zaljubljeni par prijetelja, doduše, ima pod-zaplet sa svadbom i iščekivanjem prinove, ali on ostaje klišeiziran, nerazvijen i nekako nakalemljen na Sonjina razmišljanja kao nekakva pokazna vežba iz bračnog / porodičnog života. S tim u vezi, pitanja koja It Had to Be You postavlja su sasvim na mestu, iako nisu sasvim nova: Znači li brak i porodica dvoje dece, kuću u predgrađu i dosadu ili se to nekako može izbeći? Ako da, kako?

27.6.17

The Space Between Us

kritika objavljena na DOP-u:


Fakat nije loše pitanje kako bismo nekome “palom s Marsa” objasnili suštinu Zemlje i ljudi, kultivacije, civilizacije, čovečanstva... Čak to nije ništa naročito novo, bilo je pokušaja i ranije, filmskih i televizijskih, analitičnih ili toplih, pametnih ili tupavih, ozbiljnih ili zabavnih, manje ili više uspešnih. Na pamet mi pada legendarni sitcom iz 90-ih, 3rd Rock from the Sun kao primer komično-slatkaste serije o porodici vanzemaljskih istraživača koja zapravo više govori o ljudima kao vrsti i logici iza njihovog običajnog ponašanja.

U tom smislu interplanetarna teen-romansa The Space Between Us postavlja legitimnu, čak intrigantnu temu o težnjama momka (ne vanzemaljca) rođenog na Marsu (u naučno-istraživačkoj koloniji) koje ima prema Zemlji i zemaljskim iskustvima i zadovoljstvima, njegovoj misiji da se uživo upozna sa devojkom sa kojom ima chat seanse (očito na Marsu imaju internet) toliko da čak prolazi i otrcani “gimmick” nepoznatog oca kojeg momak traži. Problematično je, međutim, skoro sve drugo vezano za film, od oslanjanja na kliše za klišeom, neveštog poigravanja sa patetikom u kojem se uvek završava sa one strane tanke linije, idiotskog obrata pred kraj, drugog “gimmicka” vremena koje ističe, sve do namerno kretenskog pristupa naučnim činjenicama i zjapećih logičkih rupa koje se svako malo otvaraju.


Krenimo redom. Javno-privatno partnerstvo između NASA-e i privatne firme koju vodi Nathaniel (Gary Oldman sklon stravičnom preglumljivanju i afektiranju) urodilo je plodom u vidu prve ljudske istraživačke stanice na “crvenoj planeti” gde treba “samo dodati vode” da bi život bio održiv. Međutim, glavnoj astronautkinji (Janet Montgomery) se tek na putu konstatira trudnoća, ona rodi dečaka na Marsu i umre na porođaju jer izgleda da će ljudska vrsta pre postaviti koloniju na Marsu negoli imati stoprocentni uspeh glede preživljavanja majke na porođaju. Dečak koji odrasta u potpuno drugim gravitacijskim uslovima će ostati strogo čuvana tajna koja verovatno nikada neće napustiti bazu na Marsu jer put do Zemlje i život sa našom gravitacijom ne bi mogao dugo izdržati.

Međutim, dečarac nazvan Gardner kojeg igra štrkljasti Asa Butterfield izrasta u normalnog štrkljastog momka koji se zeza sa programiranjem robota i lupanjem marsovskih rovera dok istovremeno razvija interes za devojku nadimka Tulsa (Britt Robertson) i čezne za planetom Zemljom, domom svoje pokojne majke i nepoznatog oca toliko da mu u tome neće pomoći ni majčinska figura Carle Gugino koju su dopeljali tamo da bi se brinula za njega. Iz nekog već razloga njega će ipak prebaciti na Zemlju i tu zabava počinje: Gardner im beži, nesvestan svog ograničenog vremena među živima, pronalazi Tulsu i kreće u potragu za ocem dok ga jure policija i svemirski istraživači... Kliše za klišeom o tinejdžerskoj romansi (Tulsa je, naravno, snalažljiva sirotica sa opakim stavom), poneko kriminalno delo (krađa automobila i čak aviona) i jedan glupavi obrat vode nas sve do trijumfalnog završetka propraćenog preglasnom, patetičnom muzikom i slikama “plave planete” iz orbite...

The Space Between Us je u svojoj lošosti potvrđuje zlatno pravilo dramaturgije “less is more”, odnosno nemoj zapetljavati scenario ako ga ne možeš raspetljati tako da to ima smisla. Ako nekako i pustimo umiranje na porođaju, problem je u tome što se iz toga razvija cela šuplja priča. Recimo, kako to da neki sledeći naučnici nisu iza sebe ostavili potomstvo na Marsu ili kako to da posada istraživačke stanice može izdržati gravitaciju da joj se ne prilagodi čak i po više od deceniju, a Gardner ne može preživeti na Zemlji duže od tri dana. Medicinska terminologija pokupljena verovatno slučajnim izborom sa wikipedije je tek za posebnu priču i ne treba biti doktor da bi upalila lampice za preseravanje. Verovatno bi sve bolje izgledalo da su celu tu para-naučnu priču preskočili u scenariju i pustili Gardnera da se kao “pao s Marsa” snalazi na Zemlji bez posledica. Možda bismo lakše i progutali trik sa bekstvom u kamionu u demodiranoj odeći starijeg i nižeg čoveka, iskreni razgovor sa beskućnikom, pa čak i vidljivu razliku u godinama između našeg ljubavnog para.

A kad nije impozantno glupo, onda je dozlaboga ljigavo. Uostalom, ništa bolje i nismo mogli očekivati od kreativnog dvojca koji stoji iza filma. Reditelj Peter Chelsom je poznat po ljigavim polu-promašajima sa početka našeg milenijuma poput Serendipity i Shall We Dance, a imajući u vidu epsku glupost od njegovog poslednjeg filma Hector and the Search for Happiness, on i nije sposoban za bolje od bezukusne, klinačke ljigavštine. Scenarista Allan Loeb je tek lik za sebe, njegov scenario za nastavak Wall Street: Money Never Sleeps je primer besramnog iskorištavanja kultnosti originala, a poslednje nepočinstvo Collateral Beauty još uvek odzvanja u glavi onog ko je imao nesreću da ga pogleda.

U takvom odnosu snaga, pored gledatelja, najviše stradaju glumci suočeni sa besmisleni likovima koje igraju. Gary Oldman nikad nije bio lošiji i patetičniji sve pokušavajući da uspostavi neku emotivnu vezu sa publikom, Carla Gugino skoro da “mesečari” kao zabrinuta majčinska figura, a glavni ljubavni par nema dovoljno zajedničke hemije ni za površno, tinejdžersko drugarstvo, o nekoj ljubavi od koje pršte varnice da i ne govorimo. Zaista, ne postoji segment koji može spasiti The Space Between Us. Svaka čast za dobru nameru, ali...


26.6.17

Churchill

kritika originalno objavljena na Monitoru


2017.
režija: Jonathan Teplitzky
scenario: Alex von Tunzelmann
uloge: Brian Cox, Miranda Richardson, John Slattery, Julian Wadham, Richard Durden, James Purefoy, Danny Webb, Ella Purnell

Sir Winston Churchill je uglavnom vodio život kakav je hteo, zaliven viskijem i nadimljen cigarama, vodio partiju do svoje 80. godine, pisao memoare za koje je dobio Nobelovu nagradu, napisao i održao neke od najsnažnijih govora u istoriji, bavio se ključnim političkim pitanjima i vodio zemlju u najtežim trenucima Drugog svetskog rata. Osim najvećeg sukoba u istoriji čovečanstva, Churchill je svedočio i drugim ratovima i iz njih (valjda) izvukao pouku. Pitanje glasi: može li se suština takve ogromne istorijske ličnosti stisnuti u samo tri dana života, možda krucijalan, ali svejedno uzak vremenski okvir?

Reditelj Jonathan Teplitzky (The Railway Man) i scenarista, inače istoričar po struci, Alex von Tunzelmann to svakako pokušavaju. Reč je tu o tri dana početkom juna 1944. godine, neposredno pred pokretanje operacije Overlord, odnosno iskrcavanja u Normandiji. Churchill (Cox) se takvom tipu invazije protivi, smatrajući je rizičnom, poučen iskustvima iz Prvog svetskog rata i katastrofe na Galipolju za koju sam snosi odgovornost. Međutim, vremena su se promenila, tehnologija je uznapredovala, teritorija se više ne može braniti rovovima, a to su shvatili vođe operacije, general Eisenhower (Slattery) i feldmaršal Montgomery (Wadham), ali ne i “buldog” britanske političke scene koji se u toj situaciji oseća odbačenim i pada u depresiju.


Iz nje je ne može izvući ni žena Clementine (Richardson), iako pokušava iz sve snage, ni prijatelj, nekadašnji ratni protivnik, južnoaftički premijer Smuts (Durden), pa čak ni kralj George VI (Purefoy). Churchill bi rado zaustavio operaciju, smislio alternativu, makar je odložio, a ako ni to ne uspe, makar bio na licu mesta umesto da sedi u Londonu i piše govore, što bi mu zapravo bio i posao. Zato će očajavati, vikati na sekretaricu (Purnell) koju je pre toga najtoplije moguće pozdravio, biti pijan u vreme doručka i kršiti sve sa stola kada ga izda snaga u rukama. Je li to pokušaj revizije naše percepcije o jednom velikanu ili je to možda uvid u onu drugu, skrivenu, tako ljudski slabu stranu ličnosti, onu koju nagriza klinička depresija, starost, nemoć i sujeta?

Posao filmaša, kao ni kritičara, nije posao istoričara ili geografa koji proverava činjenice, pa tako nije neki problem što je film sniman u Škotskoj umesto u Engleskoj i što je ono malo Londona što vidimo zapravo ne baš kvalitetno ušminkani Edinbourgh. Isto tako je moguće realno vreme sabiti u filmsko od tri dana do operacije radi povećanja napetosti ili kraljevo pismo ili dva pretvoriti u emotivan govor. Problem je, međutim, što se narušavanjem tih istorijskih činjenica narušava kredibilitet ličnosti koju se portretira, pa film postaje i ostaje lažnjak. Jer koliko god da je tvrdoglav i sujetan bio i koliko god se protivio operaciji koji mesec ili godinu ranije, Winston Churchill nije bio glupak da operaciju o čijem uspehu ovisi budućnost sveta ruši kada je sve već isplanirano, tri dana ranije, samo zato što vuče traume iz prethodnog rata ili zato što nije bio uključen u planiranje.

Za pohvalu je, međutim, kako naslovnog junaka igra Brian Cox, kompletno ulazeći u ulogu i “skidajući” i karakterističan stav i hod i deklamatorni ton glasa, a opet ostavljajući prostora i za sujetu, ranjivost i staračku ćudljivost. U zajedničkim scenama mu sjajno pariraju velika glumica Miranda Richardson u jednoj od svojih boljih uloga u karijeri, James Purefoy kao u poslednje vreme često portretirani kralj George VI i Richard Durden kao onaj jedan jedini čovek koji sujetnom lideru sme otvoreno prigovoriti. U tom odnosu snaga nisu dovoljno iskorišteni Julian Wadham i John Slattery kao Montgomery i Eisenhower koji su svedeni na vojničke stereotipe, malo preke naravi i puno arogancije prema “senilnom starcu”.


Čini se ipak da je i pored svega ključan promašaj onaj vezan za format. Razumljivo, u pitanju je relativno skromna produkcija, bez masovki i prepoznatljivih istorijskih lokacija (ali svejedno sa par upečatljivih, ukusnih pejzaža), pa se prosede uglavnom svodi na razgovore između likova u enterijerima. Problem je što bi to bolje izgledalo u teatru nego na filmu. Teatralnost u govoru i naročito napisanim replikama bi došla kao prirodna stvar i nivo iluzije bi bio veći tako da vremenski okvir i njegovo pozicioniranje ne bi bili od presudnog značaja. Dodatno, mogle bi se mirne duše izbeći okvirne, snolike scene koje se ne uklapaju sa ostatkom filma, kao i intervencije u tekstu namenjene uglavnom plasiranju belodanih istorijskih činjenica, a i kliše po kojem će velikoj istorijskoj ličnosti u ključnom trenutku oči otvoriti neko sasvim običan, u ovom slučaju sekretarica, možda ne bi bio toliko providan.

Ovako, Churchill ostaje osrednji film razapet između do pola ispunjene ambicije da se na ratnog premijera baci novi svetlo koje neće biti na liniji epskih hvalospeva i još ređe uspelih intervencija i manipulacija standardnih za žanr biografskog filma.


25.6.17

A Film a Week - Slack Bay / Ma Loute



What happened to Bruno Dumont, once the filmmaker behind the serious, cold, observant, almost misery porn-like art house films like Humanity, The Life of Jesus, Flanders, Hadewijch, Hors Satan and Camille Claudel 1915? Maybe he has found his artistic “true self” helming the amusing, absurdist murder mystery / child’s crime comedy mini-series Li’l Quinquin to which Slack Bay is connected in style, theme and location. Maybe it is just a phase that would culminate with the musical about Joan of Ark as a child called Jeannette that premiered in this year’s Cannes Directors Fortnight selection.

Slack Bay is a rare animal in modern, explanatory filmmaking: a mystery that completely reveals itself half an hour into the film, a comedy that is not all that funny (if it is funny at all), a love story that is not romantic, a farce about class and status in the manner of Monty Python absurdism meets the silent films of the era (the story is set in Belle epoque, before the World War I) and French physical comedy that relies heavily on gags and sound design full of squeaking, creaking and crackling noises. Let us just say it is not for everyone and it takes time to be absorbed.

First, we have three narrative lines in the story. The “mystery” one is carried by an obese police investigator Machin (Didier Després) and his skinny, ginger-haired buddy / lackey Malfoux (Cyril Rigaux). They wear matching Laurel and Hardy uniforms and are investigating the case of several tourists gone missing from beaches of the titular bay on French northern coast.

Then we have the family of inbred aristocrats van Peteghems that seem to have trouble to tie their own shoes that have a ridiculous summer house on the top of the hill overlooking the bay. The father André (Fabrice Luchini) is a hunchback marveling at the beauty of the nature and the progress of the modern, industrialized world. His cousin/wife Isabelle (Valeria Bruni Tedeschi) is hardly able to stand on her feet, but keen to yell at the poor servant girl and at the children. There is also the “funny” uncle Christian (Jean-Luc Vincent) prone to getting lost in various places and talking the deep-sounding nonsense in both English and French. And the operatic aunt Aude (Juliette Binoche) is a real piece of work, like Florence Foster Jenkins even less aware of the lack of a talent and with some strange religious ideas. The kids seem uninterested in anything but running wild on the beaches. And, in the end, there is Billie (a newcomer Raph), André’s gender-bending niece who exchanges the whigs, trousers and dresses so often so it is a mystery is it a girl that occasionally dresses as a boy or the other way round.

Finally, the Bruforts, family of “have-nots” also lives in the bay. They are mussel-gatherers led by the patriarch nicknamed Eternal (non-professional Thierry Lavieville) with a lot of mischievous kids in matching bluish rags whose names sound like random nicknames. Eternal who got his name for saving over a hundred people from drowning and his eldest son, the titular (in the original French title) Ma Loute (Thierry’s son Brandon), provide the services of crossing the bay for tourists. Sometimes they carry them in their own arms, sometimes they use a boat, sometimes they kill them to provide supper for the whole family. Often angry Ma Loute will fall hard for Billie in the fashion of forbidden romances...

The problem with Slack Bay is the fact that it goes nowhere fast. It is clear that Dumont is more interested in his characters than in a story of any kind, so the film looks like a series of one-note sketches stretching for too long. The real bummer with all that is that even the characters are not being developed, but exist as the same broad stereotypes and cartoons from the very beginning. Even the most normal and humane ones do, like Billie and Ma Loute whose attempt of romance, conceived as the emotional core of the film.

Which leads us to another major issue: Slack Bay has no center or anchor of any kind. The audience gets to know the villain in the investigation just under the investigators’ noses and can presume the unsuccessful outcome of it all. The love story is so basic and does not generate any kind of conflict between two self-absorbed families. Aristocratic morons, state buffoons and the angry peasants who hate the former two so much they would literally eat them serve well as a metaphor of class warfare going wild and as a potent punchline, but it is still not enough to wrap the whole film around it.

Still, there are some pleasures to be found in Slack Bay. First and foremost, French A-list actors play complete idiots with gusto and bravado, and that is fun to watch. Dumont also scores some broad laughs with his peculiar sense of humour. And the cinematographer Guillaume Deffontaines is nothing short of a miracle worker for occasionally turning the muddy swamp landscape into an insanely photogenic one, highlighting the contrast between the nature and the humans it supports.

Slack Bay is a well-done, glorified trash movie and it is obviously Dumont’s deliberate decision. Does it work? It is hard to say, some of the time, yes, but all the time, not really.

24.6.17

The Light Between Oceans



2016.
scenario i režija: Derek Cianfrance (prema romanu M.L. Stedmana)
uloge: Michael Fassbender, Alicia Vikander, Rachel Weisz, Florence Clery, Bryan Brown, Leon Ford

Zlatno pravilo melodrame glasi: svaki trenutak sreće za glavne junake znači samo predah od sve gorih i nesreća. Na stranu što je u slučaju ovog partikularnog filma trenutak njihove najveće sreće zapravo kriminalne prirode i duboko nemoralan, što otežava i navijanje za njihovu sreću. Na stranu i kraj koji po hollywoodskom receptu ne može biti logičan i tragičan, već se mora gledaocima stvoriti iluzija da im se “isplati” pratiti muke filmskih junaka.

The Light Between Oceans je, i pored toga, film vredan pažnje. Prvo, za kormilom je Derek Cianfrance, autor koji već sa Blue Valentine (2010) uspeo napraviti potpuno originalan, iskren i ozbiljan ljubavni film koji tematizira neizbežni raspad veze, pa se može očekivati da će i u okvirima kostimirane melodrame pronaći načina da okrene stvari na svoju stranu. Drugo, Cianfrance je bez sumnje reditelj koji vrlo dobro zna sa glumcima, što nije samo dokazao sa Blue Valentine, nego i sa ambiciozno zamišljenim, ali pomalo banalno “hyperlinkanim” The Place Beyond the Pines (2012), a ovde na raspolaganju ima izuzetno atraktivan par, Michaela Fassbendera i Aliciu Vikander koji su, kako se to zna desiti, na snimanju otpočeli svoju hollywoodsku romansu. Naravno, među njima je sve prštalo od hemije.


Problem je, međutim, što Cianfrance kao da ne veruje dovoljno u materijal koji ima pred sobom i u sposobnost glumaca da ga sami iznesu, pa čini sve da gledaocima izazove emocije. Ako treba, i na potpuno veštački način. Tako po pitanju kadriranja često preteruje sa ekstremno krupnim kadrovima usmerenim često na lica glavnih glumaca koje, pak, smenjuje sa lepim i poetičnim pejzažima koji se poigravaju sa prirodnom svetlošću i sve to prati predominantnim, emotivno-manipulativnim soundtrackom u poslednje vreme sveprisutnog Alexandrea Desplata. Kada bi njegovo prisustvo bilo za nijansu ili dve diskretnije, The Light Between Oceans bi bio bolji film, možda čak jedan od modernih romantičnih klasika.

Okvir za tragediju je tu već na početku filma. Tom Sherbourne (Fassbender) je veteran Prvog svetskog rata kojeg more misli o slučajnosti rasporeda života i smrti i koji za svoje psihičko stanje lek traži u samoći i zato se javlja za posao svetioničara na otoku na razmeđi okeana kakvih 100 milja od obale Australije. Njegovi planovi za samoću i kontemplaciju su poremećeni kada upozna Isabel (Vikander), kćerku svog nadređenog, devojku koja je u istom ratu izgubila dvojicu braće.


Uz Tomovo inicijalno opiranje, njih dvoje će započeti vezu, prvo pismima, a onda će se i venčati, a Isabel će se preseliti na otok. Međutim, prvi spontani pobačaj u trudnoći će je uzdrmati, a drugi će je skoro dotući. Tada im se “osmehne sreća” da u čamcu na vesla nađu mrtvog čoveka i još uvek živu bebu. Iako bi po pravilima Tom to morao prijaviti, pa da policija potraži detetovu majku ili neku drugu rodbinu, na Isabelin nagovor njih dvoje zakopavaju čoveka i dete odgajaju kao svoje. Međutim, kada Tom upozna detetovu majku Hannu (Weisz) kao skrhanu udovicu, njegov osećaj moralnosti neće izdržati da joj ne napiše pismo koje će pokrenuti istragu zbog koje će Tomu i Isabel biti oduzeta mala Lucy, raspašće im se veza i pretiće im zatvor zbog otmice deteta, a možda i ubistva koje će im biti prikačeno.

Problem je makar delom i u izvornom materijalu odnosno slučajnosti sa kojom se događaji ređaju i povezuju. Razumljivo, želja za nečim što ne možemo imati je jaka toliko da ćemo u određenoj prilici zaboraviti na svoja etička načela. Druge stvari, one koje su toj situaciji prethodile i one koje su iz nje proizašle, su, međutim, suviše proizvoljne. Šta otac sa bebom radi van kuće po noći da bi ih napale siledžije, poterale u barku i barkom na more? Zašto bi siledžije napale bebu ako imaju problema sa ocem? Kako to da uticajni deda koji nije hteo ništa imati ni sa kćerkom, ni sa zetom, ni sa unučetom, odjednom finansira istragu? Kako to da Isabel nije drugu trudnoću pokušala isterati u civilizaciji, sa doktorom u blizini, umesto na svetioniku usred mora? Nije li dete koje su dobili preveliko da bi prošlo kao ranije rođeno? I kako to da se u relativno malom gradu Hannah i Isabel nisu srele ranije kada već idu u istu (jedinu?) crkvu, na isto groblje i po istim društvenim događajima?


Cianfrance je svestan materijala i činjenice da ne sme petljati s njim previše, pa se zato fokusira na druge aspekte. Period je pogođen sjajno, vizuali su impozantni, a glumci u vrlo dobrom izdanju. Fassbender je predivno utišan, Alicia Vikander ekspresivna, a iz Rachel Weisz je izvučen maksimum. Takođe, Bryan Brown kao njen otac i Leon Ford kao njen pokojni muž prisutan u ukusno raspoređenim flashback momentima uspevaju da odigraju pamtljive epizode. O rediteljevom sjajnom radu sa glumcima svedoči i to da je četvorogodišnja Florence Clery koja igra devojčicu Grace, odnosno Lucy, ujedno i simpatična i pršti od talenta i ne odlazi u krajnosti po pitanju afektiranja, što inače deca-glumci imaju običaj.

To je dovoljno da The Light Between Oceans bude film sa naznakom veličine i iskrenih emocija koja se skrivaju ispod slojeva melodrame i ponekad širokopoteznih, a ponekad preterano pipavih intervencija. Za instant-klasik ili remek-delo savremenog ljubavnog filma ipak nije bilo realne šanse. Ni uz sav trud, reditelj Cianfrance, Fassbender i ostatak glumačke ekipe nisu uspeli da se dovoljno izdignu iz okvira predloška.



23.6.17

Gifted

2017.
režija: Mark Webb
scenario: Tom Flynn
uloge: Chris Evans, Mckenna Grace, Lindsay Duncan, Jenny Slate, Octavia Spencer

Protiv svih šansi, Gifted nekako radi i prenosi poentu koju u suštini i treba. Opis koji govori o sirotoj devojčici za koju se ispostavlja da je matematički genije, melodramatska pomagala, kliše sudske drame (borba za starateljstvo) i hollywoodska potreba za “crtanjem” tako da i poslednji idiot shvati ne ulivaju poverenje, kao ni imena kreativnog tima iza filma. Reditelj Mark Webb se bavio video-spotovima, a u svetu filma ima jedan kultni uradak (500 Days of Summer) i dva franšizna nastavka (novi Spiderman), dok Tom Flynn izbacuje otprilike po jedan opskuran scenario po dekadi. Ipak, Gifted je vredan gledanja.

Narečeno siroče je Mary (Grace) koju u proleterskom okruženju Floride odgaja ujak Frank (Evans). Otac nikada nije bio u priči, a majka, genijalna matematičarka koja je radila na jednom od sedam milenijumskih problema, je izvršila samoubistvo kada je Mary bila beba. Iako se doima kao posve normalna cura koja je zaljubljena u svog jednookog mačora, voli da visi sa starijom, mudrom susedom Robertom (Spencer) i ne želi da ide u školu, Mary je, čini se, nasledila majčin dar, što će prva otkriti njena učiteljica Bonnie (Slate). U priču ulazi ambiciozna baka Evelyn (Duncan) i sudsko navlačenje može da počne.

Ako vam se ovo čini kao nekakav spoj Rainmana, Annie, Good Will Hunting i Kramer vs Kramer, ima tu nečega, posebno kad Flynnov scenario prejako podigra nešto očito poput situacije sa mačkom u azilu ili sudije koji ne voli babin stav, ali voli njen novac, a Webb na to nasedne, pa ga odradi kao dinamički akcenat. Dobra stvar je, međutim, da su takvi teatralni ispadi izbalansirani sa “low-key” humornim momentima (recimo kada Mary zatekne svoju učiteljicu kako izlazi iz ujakovog kreveta i pozdravi je polu-retardirano kao u školi) i momentima iskrenosti u kojima nam “zaraćene strane” stavljaju do znanja da se tu radi o detetovom interesu i svetonazorskom sukobu koji nije lični.

Zapravo, najjači adut filma su likovi koji možda nisu svi detaljno razvijeni (suseda i učiteljica deluju pomalo dvodimenzionalno, a ni genijalno dete ne odstupa previše od klišea), ali ni u jednom trenutku nisu crno-beli. Odnosno, Frank ima najbolju nameru, ali možda nije svestan šta radi i u šta se upleo, a Evelyn je možda uštogljena snobčina, ali zaista veruje da je njen pristup ispravan na duže staze. Od takvih likova profitiraju glumci jer im je pored nekakvog temelja u realističnosti ostavljen prostor za nekakvo razmahivanje. Octavia Spencer igra ulogu kakvu bi sada već mogla i odmesečariti, ali je tako može odigrati samo ona. Jenny Slate u film donosi taktilnost iz svog indie opusa i ostvaruje opipljivu hemiju sa Evansom (Marvelovi Captain America filmovi) koji, pak, konačno ima priliku za pravu glumu nasuprot akrobacijama u trikou pred “green screenom”. Mckenna Grace je vrlo simpatična kao Mary, a Lindsay Duncan briljira kao hladnokrvna britanska kučka sa istančanim smislom za humor.


Osim izuzetne glume, razlog za pogledati Gifted je i to što uprkos svom staromodnom, klišeiziranom izrazu ovaj film pogađa suštinu sadašnjeg vremena i poteže jednu od onih večitih, univerzalnih dilema. Jasno, ne mora biti siroče i ne mora biti matematika, premda su to aduti za emotivnu investiciju i intelektualno poštovanje od strane gledatelja. Reč je o bilo kakvoj mladoj osobi i bilo kakvom opipljivom i možda utrživom talentu, a pitanje svih pitanja je fokus, odnosno mera u fokusu. Tu odluku mora doneti relativno odrasla osoba jer dete ne može sagledati širu sliku, a rizik je ogroman. Neko može baciti sve karte na jedno, juriti tog proverbijalnog zmaja koji će mu možda i pobeći i zanemariti takođe esencijalne stvari poput socijalnih veština i kontakata sa drugim ljudima. Opet, bez fokusiranog i vođenog razvoja, bilo kakav dar može postati tek hobi i razbibriga.

22.6.17

Miss Stevens

2016.
režija: Julia Hart
scenario: Julia Hart, Jordan Horovitz
uloge: Lily Rabe, Timothée Chalamet, Lili Reinhart, Anthony Quintal, Rob Huebel

Počnimo sa indie-klišeom u temelju filma. Naslovna junakinja (Rabe) je relativno mlada profanka engleskog u srednjoj školi i za vikend vodi trio učenika na takmičenje iz drame koje će im možda doneti neke nagrade, a školi sredstva da ojača svoj umetnički aktiv. Klinci su zakopčana štreberka Margot (Reinhart) koja nema talenta za glumu, ali ima za organizaciju aktivnosti, otvoreno gay mladić Sam (Quintal) koji je malo teatralan, ali ne previše i Billy (Chalamet), problematični momak sa nedefinisanim poremećajem u ponašanju zbog kojeg mora uzimati lekove i gomilom talenta, ali i sa ne baš zdravom fiksacijom na svoju profesorku. Kako to obično biva u indie filmovima, svi će se oni usput otvoriti i naučiti nešto o sebi, drugima i životu kao takvom.

Kao i Billy, tako je i gospođica Stevens, pravog imena Rachel, nestabilna i nesavršena osoba i među njima će se pojaviti varnice. Tu, međutim, Miss Stevens odstupa od ofucanog klišea o skandaloznoj, zabranjenoj ljubavi između profesorke i učenika. (Uvek ta usamljena profesorka predaje maternji jezik, valjda da bi autori podvukli poentu o snazi reči kojom se iskazuju najprefinjenija osećanja u književnosti i teatru i nedostatnost istih u stvarnom svetu.)

Rachel će se čak upustiti u ne baš moralnu vezu (zapravo instant-sparivanje) sa oženjenim kolegom (Huebel), a iskrice prema Billyju su od druge, prijateljsko-platonske sorte. To ne znači da se takav odnos svejedno smatra primerenim i da su intimna poveravanja profesorke prema učeniku dozvoljena, ali ono što ih spaja je snažno osećanje retko korišteno u filmovima: tuga. Dok kod Billyja ne znamo za razlog za tugu, kod Rachel je jasan: ona žali za svojom nedavno preminulom majkom sa kojom ju je spajao i teatar.

Nošen sjajnom glumačkom izvedbom Lily Rabe koja se hvata anksioze i balansiranja između profesionalne i ljudske distance s jedne strane i otvorenosti i ranjivosti s druge, Miss Stevens je prilično zanimljiva studija karaktera. Njoj se prilično dobro priključuje mlada nada američkog indie glumišta Timothée Chalamet, iako njegov Billy ostaje nedorečen pre nego enigmatičan. Ostatak likova nije čak ni toliko razvijen da bi odstupio od dvodimenzionalnosti, iako i Lili Reinhart i Anthony Quintal imaju po jednu scenu da pokažu svoj glumački potencijal.


Ono što se, međutim, može primetiti je da je autorici Juliji Hart koja iza sebe ima već jedan intrigantan scenario za komorni, ratni ženski western The Keeping Room stalo do likova i da se ne boji da to pokaže. Oni će upadati u gorko-slatke, ponekad čak i neugodne situacije, ali se u njima neće ponašati kao uvredljivi stereotipi. Scenario koji potpisuje zajedno sa proslavljenim producentom Jordanom Horovitzom tako nešto ne dopušta. Isti tandem ima film u najavi za sledeću godinu i taj bi uradak mogao biti zanimljiva nadogradnja poetike i psihologije koja je započeta sa Miss Stevens, ali kojoj treba još kilometraže da se razvije.

21.6.17

Antibirth

2016.
scenario i režija: Danny Perez
uloge: Natasha Lyonne, Chloë Sevigny, Meg Tilly, Mark Webber, Maxwell McCabe-Lokos, Emmanuel Kabongo, Neville Edwards

Antibirth je jedan od čudnijih spojeva raznih tema i filmskih uticaja u poslednje vreme. Tako ćemo tu naći odjeke nekoliko horor majstora, lokacije propale periferije Detroita, milje teške socijale i margine (što je u hororu retkost – valjda se publika bolje saživljava sa “vanilla” srednjom klasom), teorije zavere, estetiku trash televizije iz 80-ih, uticaj lakših i težih droga na zaplet, teorije zavere i šta sve ne. Pitanje svih pitanja je kako se sve to drži zajedno, a jednoznačan odgovor mi beži, pa neka za sada stoji primedba da nešto radi solidno (iako nema genijalnih momenata), a ponešto je prilično “off”, kao da je film radio početnik sa dosta talenta, ali sa nedovoljno veštine i iskustva da ispuni svoje ambicije.

Počnimo od radnje koja deluje kao pod-zaplet iz The X-Files prebačen u format B-filma i u milje marginalaca, alkosa, džankija, krimosa i poludelih vojnih veterana. Naša anti-junakinja Lou (Lyonne) živi u prikolici, radi povremeno, a ostatak vremena se zabavlja pijući, drogirajući se, vodeći isprazne razgovore sa najboljom prijateljicom Sadie (Sevigny), jedući junk food i viseći po žurkama sa sebi sličnim individuama. Međutim, kada se posle jedne žurke izgubljene u crnim rupama ovisničkog pamćenja kod Lou jave simptomi trudnoće koji sugeriraju ne-ljudsku ili možda čak ne-zemaljsku varijantu, ona kreće da se tripuje, uporno tvrdeći da bi se setila seksa da joj se dogodio...

Sadie nije puno od pomoći jer iza toga možda stoji njen dečko diler i svodnik (Webber) i njegovi mutni poslovi sa misterioznim tipom koji tvrdi da ima nešto s vojskom. Zato na scenu skoro slučajno stupa starija gospođa, Lorna (Tilly), koja ima neke čudne teorije koje opet nekako vode do vojske. U međuvremenu Lou se usled svog uznapredovalog i nimalo prijatnog stanja sve više pasivizira, a njen mozak potpomognut alkoholom i drogom od sećanja, tripova, fantazija i noćnih mora pravi ne baš primamljivu kašu.

Zvuči kao recept za spajanje Cronenbergovog “body horrora” sa Lynchovim na slobodu puštenim tripovima u stilizaciji negde između Watersa, B filma, “midnight flicka” i socijalne drame. Nije čak ni problem što se Danny Perez ni najmanje ne trudi da nam barem neki lik učini iole simpatičnim, naprotiv, taj neapologetski pristup ima svoj šarm, kao i nasumično opaljeni flashback momenti koji objašnjavaju sve važnije tačke zapleta, naizgled slučajna cirkulacija likova koji će postati važni i struktura filma koja oponaša loš narkomanski trip uz retardiranu televiziju.


Problem, međutim, nastaje u generalno neujednačenom ritmu i predugačkim scenama u kojima Lou blebeće i blebeće sa nekim ili sama sa sobom do te mere da se trudnoća kao nešto što bi trebalo biti “highlight” filma gura u zapećak. Pošto one zauzimaju lavovski deo minutaže, svaka oštrica u filmu biva otupljena: i ona socijalna, i ona vezana za nuspojave kod narkomanije i alkoholizma, pa i kada je reč o ženskom telu i trudnoći kao životnom stilu i šoku za organizam. Antibirth tako postaje tripozan film o svemu i svačemu koji usled svoje nedorečenosti i nedopečenosti ostaje tripozan film ni o čemu.

20.6.17

Wonder Woman

kritika originalno objavljena na DOP-u
Za svojih preko 70 godina postojanja u stripovskom svetu Wonder Woman je preživela svašta: nekoliko estetskih intervencija, promena pozadinskih priča, delova svog identiteta i temeljnih “reboota” univerzuma, da ne govorimo o borbi sa nacistima, super-zlikovcima, svemirskim i inim ološem da bi ostala ikona feminizma i ženskog principa kao jedne od odlika slobodnog sveta. Za to vreme imala je svoju televizijsku seriju 70-ih godina prošlog stoleća, nekoliko studentskih filmova i pojavljivala se kao epizodni lik u manje ili više opskurnom filmskom i televizijskom materijalu koji je nastao iz sveta stripa, ali do sada nije imala svoj hollywoodski film.


Ako ćemo pravo, film Wonder Woman nije mogao doći u boljem trenutku za studio Warner koji drži prava na prošireni svet DC Comicsa. Ovaj je studio sa jednim od potpisnih DC likova, Batmanom (prema autorskoj viziji Christophera Nolana), na vreme uskočio na vlak “dark & gritty” super-herojskih kino-hitova sa prenesenim značenjem koji nisu više bili samo laka zabava za tamanjenje kokica, ali nije uspeo da isprati Marvelov tempo sa franšiznim filmovima i TV serijama koje pokrivaju ceo stripovski univerzum. Novi Superman (Man of Steel) je podbacio, uvođenje novog Batmana u Batman v Superman: Dawn of Justice je rezultiralo predugim, dosadnjikavim i šupljim filmom koji je živnuo tek pred sam kraj sa premijernim pojavljivanjem Wonder Woman, a Suicide Squad koji prati bandu zlikovaca na posebnoj misiji je, iako je u pitanju vrlo dobra ideja, bio zbrljan film. Na Wonder Woman je stajao teret cele franšize i finansijski ogromnog poslovnog poduhvata i za sada je opasnost za DC i Warner otklonjena.
Iako, da se ne lažemo, Wonder Woman ne pomera granice i ne iskače iz okvira super-herojskog “blockbustera”, u pitanju je više nego solidan film “origins story” sorte: zanatski dorađen, nabijen akcijom, napet i pregledan dovoljno da nam drži pažnju u formatu skoro dva i po sata. Čak se i portivrečnosti i zjapeće logičke rupe u scenariju mogu otpisati kao nešto što dolazi direktno iz stripovskih korena i zapravo ne ometa puno kino-doživljaj presudno određen elaboriranim akcionim scenama, dojmljivim efektima, dostojnim negativcima i zabavnim pozitivcima.

Okvir filma je zapravo prepiska naslovne junakinje svetovnog imena Diana koju igra Gal Gadot sa milijarderom Bruceom Wayneom (kojeg ne vidimo u kadru) oko stare fotografije na kojoj je kostimirana super-heroina u šarenom društvu diverzanata iz Prvog svetskog rata. To nas vodi u priču o njenom mitološkom poreklu, zaštićenom životu na rajskom otoku sa ostalim Amazonkama, dolasku prvog muškarca, američkog pilota i špijuna Stevea Trevora (Chris Pine) u njihov svet i njenoj prvoj avanturi odlaska u naš svet koji ona naziva muškim. Vreme je ratno, nemački general Ludendorff (Danny Huston) čeka oružje za konačnu pobedu koje će mu isporučiti Dr Maru, iliti Dr Poison (Elena Anaya), Diana iza toga vidi uticaj svog mitskog neprijatelja Aresa, te zajedno sa Steveom mora prvo prevladati birokratske prepreke u Londonu i sa grupom očajnika i plaćenika se zaputiti u Belgiju gde se skriva Ludendorffovo tajno postrojenje.
Red akcije, red razgovora ozbiljnih i komičnih (društvo koje čine arapski nesuđeni glumac i majstor prerušavanja, škotski snajperista sa PTSP-om i proterani Indijanac – krijumčar na ničijoj zemlji je izuzetno koloritno), red ljubavi koja se razvija između Diane i Stevea, i eto nas već kod finalne borbe koja je možda “dignuta” iz drugog filma, ali svejedno nije nimalo dosadna. Sve to vreme naš pogled je fiksiran na izraelsku manekenku i, hm, glumicu Gal Gadot koja je dovoljno gipka i atletična da bi bila akciona heroina, što se vidi još u ranim scenama na otoku sa drugim Amazonkama, između ostalih i majkom-kraljicom Hippolytom (Connie Nielsen) i tetom-ratnicom Antiope (Robin Wright), a kulminira negde na sredini filma u sekvenci koja počinje jurišem pod paljbom da bi se završila rušenjem crkvenog zvonika u kojem je mitraljesko gnezdo. Međutim, njen prilično loš engleski i katastrofalan “line delivery” koji može da iznervira na početku kasnije dobija jedan sasvim nov smisao: kao pala s Marsa u moderni svet koji naziva muškim, Diana se oseća izgubljeno, a Gal Gadot svesno ili slučajno to dovodi do granica komičnog socijalnog autizma i u tom smislu su scene u Londonu sa Steveom, njegovom sekretaricom Ettom (Lucy Davies) i direktno nadređenim Sir Patrickom (David Thewlis) pravo blago u pogledu humora.

Ostaje pitanje feminizma kao suštinsko za stripovski lik i film koji se zove Wonder Woman. Film u režiji Patty Jenkins koja iza sebe ima nagrađivanu biografsku dramu Monster nije nikakav manifest ni gromoglasna izjava, ali je linija diskretno povučena kroz ceo film. Ideja da se vreme radnje prebaci iz Drugog svetskog rata (kako je u stripovima) na Prvi značajna je zbog sufražetskog pokreta koji je tada bio aktivan, pa je i reakcija parlamentaraca, sve samih muškaraca, kada Diana zaluta u salu usred sednice, tragikomični podsednik na vremena prošla. Wonder Woman ostaje feministica starog kova, ona koja rešava stvar kad muškarci zataje i ne gnjavi mnogo jer bi više od toga verovatno bilo odveć rizično za publiku. Film isto tako – spasava franšizu nakon serije promašaja i brljotina, ali o nekoj vrsnoj umetnosti tu nema ni govora.

19.6.17

A Family Man / The Headhunter’s Calling

kritika originalno objavljena na Monitoru
2016.
režija: Mark Williams
scenario: Bill Dubuque
uloge: Gerard Butler, Gretchen Mol, Alison Brie, William Dafoe, Alfred Molina, Dustin Milligan, Anupam Kher, Max Jenkins

Nekada je bilo jednostavnije: pročitaš oglas u novinama, javiš se na prvi, drugi, treći i dobiješ posao direktno od već nekog šefa, ostaneš na tom poslu dok ne napreduješ, do penzije ili dok ne nađeš bolji na apsolutno isti način, dok firma ne propadne, dok te ne otpuste, kako god. Makar je bilo neposredno. Sada je i zapošljavanje biznis za sebe, pa postoje kadrovske kompanije u kojima rade “lovci na glave”, odnosno na talente koji će, kako se hvale, naći pravog čoveka za pravi posao.


Jedan od njih je Dane Jensen (Butler), jedan od najboljih u poslu, prava ajkula koja se ne libi da laže, maže i upotrebljava prljave trikove kako bi se progurao. Radna etika mu je perfektna, radno vreme od jutra do sutra, radno mesto kancelarijski sto sa timom mladih ajkula koje on predvodi. Od toga će mu pre ili kasnije stradati zdravlje (hint: šta god vam se desilo, NEMOJTE ulivati Red Bull u kafu!), a već mu strada porodični život. Decu skoro da ne viđa, njihove probleme otpisuje kao nebitne, a sa ženom (Mol) ima nezadovoljavajuće seksualne odnose jednom sedmično.
Na poslu se otvara mogućnost za napredovanje: stari gazda Ed (Dafoe) je rešio da proputuje svetom i uživa u životu, pa će svoje mesto glavnog glavonje prepustiti onome čiji mu tim u poslednja tri meseca u godini zaradi više novca. Pored Danea se za to mesto bori i Lynn (Brie), fakultetski obrazovana cura koja vodi tim istih takvih lovaca koja se od koloritnog Danea razlikuje samo po stilu i nastupu. I baš dok traje trka i bespoštedna borba, Daneovom sinu Ryanu (Jenkins) će otkriti određeni tip leukemije za koji se tvrdi da je najčešći oblik dečijeg raka. Hoće li Dane pobediti u internom takmičenju? Hoće li postati bolji otac i bolji čovek, pa posvetiti više vremena svojim najmilijima? Hoće li mali preživeti?

Mark Williams je producent sa dugogodišnjim iskustvom u filmskoj industriji i to uopšte nije loša polazna tačka. On ima dobar pregled nad filmom, ostaje u okvirima školske režije i uspeva da napravi pratljiv, pregledan film koji nema problema na vizuelnom nivou. Posebno je zanimljiva upotreba lokacija: iako je film većinom snimljen u Torontu, radnja se odvija u Chicagu čije prave (i doistna uslikane) lokacije imaju integralnu ulogu u priči. Sa druge strane, scenarista Bill Dubuque se tek probija u industriji u koju je došao iz korporativnih krugova, baš iz HR branše, što se oseti u solidnom poznavanju tehnologije i terminologije posla.

Međutim, to i dalje ne znači da je A Family Man dobar film, daleko od toga. Prvi i osnovni razlog za to toliko puta ispričana, standardna priča o bolesnom detetu koje budi čovečnost kod svojih roditelja. Tu ni Dubuque ni Williams ne uspevaju da izdignu film iz kaljuže potrošenog klišea, a čini se i da se ne trude. U konačnici, A Family Man je dozlaboga naivan, tup i predvidljiv film koji će svojom patetikom i besomučnim popovanjem devalvirati čak i onaj faktor zabave koji filmovi o biznisu u principu imaju: sav taj adrenalin koji biznis, novac i takmičenje donose i oštre i često neumesne kancelarijske šale koje su naprosto zabavne. Čak ni sa najboljom namerom na A Family Man je nemoguće gledati kao na nešto drugo osim kopije boljih, sada već kultnih filmova kakvi su Glengery Glen Ross ili Wall Street.
Drugi problem je popovanje koje postaje samo sebi svrha, pa onda film dovodi u sukob i sa eksternom i sa internom logikom. Očekuje se da za našu korporativnu šupčinu navijamo uprkos tome što je šupčina, da se nadamo njegovom iskupljenju i to je kriva premisa od početka. Ako ćemo za njega navijati, to će biti baš zbog toga što je šupčina, i to od interesantne sorte, a ne uprkos tome. Samu promenu i iskupljenje ćemo teško kupiti. Drugi problem je egzistencija premise filma u stvarnom svetu: džabe što autori filma kroz lik supruge isfuravaju tiradu o zajedništvu i o porodičnim vrednostima koje su najvažnije kada je “reality check” u potpunosti na strani korporativne ajkule. Naime, stvari kao što su ugodan život u kući u predgrađu sa kamenom fasadom, nameštaj, pa i bolnički troškovi koštaju toliko da za njih treba krvavo zaraditi na nekom korporativnom poslu jer se ne živi od ljubavi, familije na okupu i fotosinteze.

Treća stvar koja će zapečatiti sudbinu filma su glumačke izvedbe. Gerard Butler je jedan od producenata, a Dane kao lik mu predstavlja mogućnost da pokaže svoje mogućnosti i kao žestokog momka i kao žestokog frajera i kao duhovitog pametnjakovića. Na stranu što je lik previše napisan, Butler se s njim ne snalazi najbolje: akcenat mu šeta nikad ne pogađajući metu i izvedba liči na ne baš uspelu imitaciju Charlieja Sheena. Alison Brie koja ima potencijala i za dramsku glumu, a naročito je dobra u komičnim ulogama je zarobljena sa klišeiziranim, nerazvijenim likom. Gretchen Mol fingira toplinu kao dosadna, gunđajuća supruga i ne uspeva joj, ne njenom krivicom, koliko zbog lika kao takvog, a i William Dafoe je uloge velikih šefova i velikih seronja već igrao, i to dosta bolje od ovog šmiranja. Jedini koji tu deluje organski i ljudski je Alfred Molina kao Daneov stariji, teško zaposlivi klijent.

Konačno, ako vam je do emotivne manipulacije preko bolesnog deteta, samo napred i pogledajte film. Ako zaista ne vidite ništa cinično u tome da vam multimilionska industrija propoveda kako novac nije važniji od porodice na okupu, onda je ovo film za vas. Ako vam sve to deluje nategnuto i licemerno, niste jedini: nakon premijere u Torontu, ugledni kritičari su sahranili A Family Man (tada još pod nazivom The Headhunter’s Calling) kao lažnjak, kompetentno urađen, ali zasnovan na krivim temeljima. I to je otprilike to.

18.6.17

A Film a Week - Raw / Grave

People vomiting. People fainting. People leaving the theatre, not being able to handle the film. At the festival, of all places. For a horror film genre niche, that is a kind of advertisement and it usually implies either excessive gore (what would be more excessive regarding gore in the time of ISIS videos floating freely on the internet, it is hard to tell) or taking on a taboo. More often than not, a film cannot rise to the standards of the hype it is creating, but Raw is not just another unimaginative, lazy and underwhelming genre piece. On the contrary, it is a rare gem: a completely successful parable of coming of age and sexual awakening of its female protagonist through nothing less shocking than cannibalism.

Justine (played by a relatively unknown Garance Marillier) comes from a family of militant vegetarians and is about to start her studies at the prestigious vet school in French countryside, which is also a family tradition. It is her first week at the college and she is about to be exposed to brutal, military-style hazing rituals that include driving the freshmen to an abandoned school facility, a mandatory practice of addressing senior students as “elders” or “the great ones”, to obey their commands and allow to be covered in blood and paint. Although Justine’s sister Alexia (Swiss actress Ella Rumpf) is an “elder”, a campus goth, sex goddess and an “alpha”, but even she cannot or would not save her from the initiation ritual: eating a raw rabbit kidney.

A strong allergic reaction is just a start of Justine’s trouble. Tasting the raw meat will leave her craving for more, and just plain chicken will not cut the deal. Nobody is safe, not even her gay roommate Adrien (Rabah Nait Outfella). In her fantasy, he is attractive enough to turn into a juicy steak.

The opening scene of a traffic accident shot from afar in the way that leaves us uncertain who is to blame, is starting to make sense now, and the relationship between sisters is kind of mentor-like but not idyllic as it would be expected. Contrary to the vamp Alexia, virginal Justine is not handling that well the change of her body and psyche. Be prepared for a stream of nasty little details like bikini waxing gone wrong, fingers cut off, bloody bites and self-mutilation. Just to be sure where we are, animals do not fare that well either, so there will be dead dogs, constipated cows and horses operated by somewhat primitive instruments.

Aided by the cinematographer Ruben Impens whose unpleasant close-ups are altering with static, beautifully composed wide takes in cold bluish palette, aided by Ben Wheatley’s composer Jim Williams inspiring score and music choices, and her perfectly casted acting ensemble (with the army of extras), Julia Ducournau pays attention to every detail in this deliberately paced, perfectly rhythmic and very intense multi-layered film. Clearly, it is all about female sexual awakening and carnal pleasures, but also there is an angle about family, school and medicine not being able to understand nor to explain the mysteries of a body in the changing process. There is a lot of sex and meat to devour, there are brutality and sibling rivalry, but the humour is no less important : one of the most memorable scenes includes a pissing contest between the sisters. Ducournau never loses control until the clean-cut ending.


Julia Ducournau is a first-timer which almost comes as a surprise after having watched the film. Of course, Raw is so frank, raw and insightful about a woman’s body and mind that it seems logical it was made by a female director. But the level of skill, the scope of perspective, the number of layers and juggling with all of them would rarely fit the description of a young, first-time director. Ducournau takes her clues from the masters, so we can see the echoes of Polanski’s Repulsion, Zulawski’s psychology of characters, De Palma’s obsession with female adolescence and repressions (Carrie, aswell as Sisters) and Cronenberg’s body horror taken to another level of gore, but she remains true to herself, original and fresh. Raw has all the indications that we can expect big from Julia Ducournau.

17.6.17

Alien: Covenant

Tekst je originalno pročitan u emisiji Filmoskop na trećem radijskom  programu HRT-a. Dostupan je na linku: ovdea  ovde kao autor prenosim  u integralnom obliku i na hrvatskom standardu jezika. HRT  zadržava sva prava, kopiranje je zabranjeno, tekst je postavljen isključivo u neprofitne svrhe.
 Originalni Alien Ridleya Scotta jedan je od onih prijelomnih filmova u povijesti koji su uspješno spojili nekoliko postojećih koncepata u nešto sasvim novo. Znanstvena fantstika kao metafora straha od neizvjesnosti života i horor kao strah od neizvjesnosti smrti u komornom okruženju nekolicine likova i na lokaciji izraubanog svemirskog broda djelovali su elegantno, konzistentno i upečatljivo. Međutim, tek je nastavak Aliens Jamesa Camerona koji sa originalom dijeli tek glavnu junakinju Ripley i Gigerovog monstruma, sada u množini, odredio tijek kojim će se Alien filmovi kretati. Namjesto znanstveno-fantastičnog „slashera“ u klaustrofobičnoj atmosferi, dobili smo širi izbor lokacija kolonije na granici poznatog svemira, uradak koji je kao žanrovsku odrednicu dobio i onu akcijskog filma i trilera, te teme materinstva i stvaranja života koje će se u daljim nastavcima preokrenuti na silovanje i impregnaciju. U tom radikalnom raskoraku koji je drugi dio napravio u odnosu na original leži i ključ problematike Alien svijeta i Alien serijala: ne reciklira se više osnovna mehanika priče o tome da monstrum tamani članove posade jednog po jednog, već samo njeni određeni elementi, pa tako uvijek imamo situaciju da će likovi učiniti grešku i pokupiti ili oživeti tuđinca ili više njih, barem jedan lik koji će počiniti izdaju, određeni broj likova koji će poslužiti kao „topovsko meso“ bez obzira na svoj profesionalni status, korporativne zakulisne igre, akcijsku završnicu i kraj koji dosta često to i nije.
 Šteta je da su nastavci koji su uslijedili bili ispod očekivanog nivoa, treći je Alien bio vidno slabiji od prva dva, a sa četvrtim, podnaslovljenim Uskrsnuće činilo se da je serijal pred gašenjem. Pokušaj kapitaliziranja na ideji preuzetoj iz video-igrica, dva filma Alien protiv Predatora, ne smatraju se dijelom serijala i neka tako i ostane. Prometej, zamišljen kao temeljni re-boot franšize i pred-nastavak koji će se baviti podrijetlom aliena kao bića, ali i ljudi kao vrste, izgubio se u metafizičkim temama, religijskoj simbolici i nesuptilnoj anti-darvinističkoj agendi koju je Ridley Scott, ponovo u redatljeskom stolcu, nesuptilno gurao, a publika i kritika su ga dočekali „na nož“ uprkos briljantnim vizualima i tehnički besprekornoj režiji. Glavni razlog tome je bilo relativno odsustvo monstruma koji je mudro bio izostavljen i iz naslova. Jedno se vrijeme raspravljalo o ideji da Neill Blomkamp preuzme kormilo i snimi nastavak sa Ripley koji će franšizu vratiti pravi smjer brišući slabije nastavke iz pamćenja, ali su studijski direktori ponovo ukazali poverenje Ridleyu Scottu u pokušaju da sa novim pred-nastavkom podnaslova Savez pomiri put kojim je krenuo s Prometejem i izvorni Alien film.
U svojoj namjeri, Ridley Scott i Savez u najvećoj mjeri uspjevaju: smješten deset godina nakon događaja u Prometeju, a kakvih 20 od događaja u prvom Alienu i lociran na istom planetu gdje su Dr Shaw, android David i ostatak posade naišli na tragove drevne civilizacije koja je stvorila ljudsku, Savez efikasno i efektivno popunjava rupe u priči. Drugi aspekt je „servisiranje publike“, odnosno podastiranje sadržaja koje ona želi, pa tako imamo napete akcijske scene, prijetnju monstruma koja konstantno visi u zraku, krvavo nasilje koje nije za djecu i općenito sve one standarde klasičnih Alien filmova, dok ni (malobrojni) fanovi Prometeja neće biti razočarani impresivnim vizualima i „filozofskim“ aspektima podrijetla vrsta koje je taj pred-nastavak pokrenuo. Sa Savezom Alien se franšiza koliko je mogla približila odrednici „gothic“ i u tome nema ničeg lošeg. Čak i poneki glumci u dugačkoj podjeli od toga profitiraju, ponajviše povratnik Michael Fassbender u dvostrukoj ulozi Davida i njegove modernije, servilnije i manje ljudske inačice Waltera, a homoerotična scena u kojoj jedan zavodi drugog pomoću glazbe na ručno izrađenoj flauti jedna je od interesantnijih, višeznačnijih i sarakastičnijih u novijoj povijesti Hollywooda.

Savez, međutim, upada u drugi tip problema. Tu čak možemo otpisati one koje se smatraju setom pravila franšize, poput uglavnom plošne karakterizacije likova i njihove prekobrojnosti pa s njima ne možemo uspostaviti ikakav odnos prije nego li poginu, te zbrzanih akcionih sekvenci prema kraju i samog kraja koji se prodaje pod iznenađujući, a zapravo je predvidljiv poklonicima franšize i žanra, te poznavaocima prakse otvaranja prostora za novi nastavak. Premda, plošnost likova, zapravo svih izuzev Davida i Waltera, a najviše glavne junakinje Daniels koju igra Katherine Waterson koja se od zbunjene i ožalošćene udovice prema kraju naglo pretvara u akcionu heroinu nalik na Ripley, frustrirajuća je jer je u početku bilo potencijala za mnogo više. Naime, naslovni svemirski brod je kolonistički i njegovu posadu uglavnom čine bračni parovi koji se spremaju započeti novi, pionirski život daleko od Zemlje. Tako James Franco u ulozi prvog kapetana gine odmah na početku i prisutan je u jednoj „flashback“ sceni, što se može okarakterizirati i kao njegov i Scottov smisao za humor, ali i kao poigravanje sa idejom da će se glumac već nekako vratiti u nekom narednom nastavku, a ni situacija sa novim, „ničim izazvanim“ kapetanom Oramom kojeg igra Billy Crudup i koji se na novoj poziciji ne snalazi, na kraju ne vodi ničemu smislenom. Međutim, pravi problem je što je Savez preambiciozan za svoje dobro, pa Scott i njegovi scenaristi John Logan i Dante Harper film zatrpavaju kompleksnim idejama koje ne znaju razraditi kako treba. Savez se bavi stvaranjem, božanskim i ljudskim, odnosom umjetne inteligencije i one prirodne, ulogom vjere i religije u oblikovanju ljudske svijesti, i na dramaturškom planu je i nesuptilan i nedorečen toliko da se imamo pravo zapitati reklamira li to Scott na ovom mjestu i novu inačicu filma Blade Runner koja će izaći kasnije ove godine, a kojoj je on producent. Također, kao i svaki pred-nastavak, tako i Savez proizvodi logičku rupu između sebe i originalnog filma, jednostavno zato što se vizije budućnosti, naročito njeni vizualni i tehnološki aspekti razlikuju u znanstvenoj fantastici s kraja 70-ih godina i onoj nastaloj u sadašnje vrijeme, no taj je problem u kodu pred-nastavaka kao takvih.
Savez, međutim, uspjeva u svojoj izvornoj namjeri da spoji dvije linije priče i da uglavnom bude napet, zabavan i vizualno impresivan film. Još važniji uspjeh je to što u paru s njim Prometej dobiva svoj smisao, novi smisao u cijeloj franšizi koji nam je možda promakao u trenutku kada se isti pojavio. Ako je i to bila Scottova čvrsta namjera, možemo mu samo čestitati i izraziti želju da sljedeći nastavak bude još koherentniji i da se u njemu autor ne hvata kompleksnih ideja koje ne može zaokružiti.